پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ - ۲۱:۳۱
مطالبه‌گری فاطمی؛ الگویی برای مواجهه با بی‌عدالتی

حوزه/ استاد حوزه علمیه خواهران به تبیین تفاوت مطالبه‌گری آگاهانه و اعتراض هیجانی و شاخص‌های این تمایز در سیره حضرت زهرا(س) پرداخت.

خانم جعفری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، عنوان کرد: معرفی شخصیت والای حضرت زهرا (س) به نسل جدید نیازمند تغییر در زبان خطاب و نحوه ارائه است.

وی افزود: به جای تمرکز صرف بر جنبه‌های تاریخی و سنتی زندگی حضرت زهرا(س)، بهتر است شیوه زیست و الگوهای رفتاری ایشان مورد توجه قرار گیرد. برای مثال به جای بیان صرف اینکه حضرت زهرا(س) بانویی صبور بودند، می‌توان از شیوه مواجهه ایشان با بحران‌ها، از جمله فقدان عزیزان و دشواری‌های اقتصادی و اجتماعی، برای آموزش مفهوم تاب‌آوری روانی به نسل جدید استفاده کرد.

مدیر مدرسه علمیه کوثر صفادشت با اشاره به اینکه حضرت زهرا (س) الگویی از عزت‌نفس مستقل هستند، اظهار کرد: ایشان زندگی و رفتار خود را نه بر اساس جلب توجه دیگران بلکه بر پایه ارزش‌های درونی و باورهای خود تنظیم می‌کرد. این موضوع می‌تواند ارتباط مستقیمی با یکی از چالش‌های نسل امروز یعنی تأییدطلبی در شبکه‌های اجتماعی داشته باشد.

وی با اشاره به ضرورت استفاده از مفاهیم روزآمد با ریشه‌های دینی در معرفی سیره حضرت زهرا(س) اظهار کرد: بسیاری از مفاهیمی که امروزه در فضای دانشگاهی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته‌اند، در سیره ایشان نیز وجود دارند و می‌توان از این مفاهیم برای ایجاد ارتباط میان نسل جدید و آموزه‌های دینی استفاده کرد.

جعفری افزود: یکی از این موضوعات تعادل میان نقش‌های اجتماعی و شخصی است. حضرت زهرا(س) در عین ایفای نقش همسری و مادری، مربی بزرگی بودند و در عرصه اجتماعی نیز فعالیت و تأثیرگذاری داشتند. این الگو می‌تواند به پرسش بسیاری از دختران درباره چگونگی جمع میان تحصیل، اشتغال، هویت مذهبی و مسئولیت‌های خانوادگی پاسخ دهد.

وی با تأکید بر ضرورت بررسی شیوه گفت‌وگو و اثرگذاری اجتماعی حضرت زهرا(س) گفت: باید بررسی کرد که ایشان چگونه از طریق کلام و موضع‌گیری‌های خود توانستند در افکار عمومی تأثیر بگذارند و زمینه‌ساز تغییرات مهمی در جامعه شوند.

مدیر مدرسه علمیه کوثر صفادشت با اشاره به اهمیت استفاده از رسانه‌های بصری و دیجیتال برای ارتباط با نسل جدید بیان کرد: نسل امروز ارتباط کمتری با متن‌های طولانی برقرار می‌کند؛ بنابراین در فرایند تربیت و معرفی شخصیت‌های دینی باید از شیوه‌های متنوع و متناسب با اقتضائات این نسل بهره گرفت و به جوانان فرصت داد تا خودشان به کشف و شناخت برسند.

وی ادامه داد: به جای اینکه صرفاً به جوانان بگوییم حضرت زهرا(س) چه کاری انجام دادند، می‌توان پرسید اگر شما در موقعیت مشابهی قرار می‌گرفتید، برای حفظ کرامت انسانی خود چه تصمیمی می‌گرفتید؟ سپس می‌توان سیره رفتاری ایشان را به‌عنوان الگویی برای مواجهه با چنین موقعیت‌هایی معرفی کرد.

جعفری با بیان اینکه حضرت زهرا(س) نماد زنی هستند که در تاریک‌ترین لحظات تاریخ برای روشنگری ایستادگی کردند، اظهار کرد: این موضوع نشان می‌دهد که دین می‌تواند ابزاری برای مقاومت در برابر بی‌عدالتی و تلاش برای ساختن آینده‌ای بهتر باشد و نباید آن را صرفاً مجموعه‌ای از مناسک بدون شناخت عمیق از شخصیت و سیره پیشوایان دینی دانست.

سیره حضرت زهرا(س) الگویی از مطالبه‌گری آگاهانه و حق‌محور است

وی درباره تفاوت مطالبه‌گری آگاهانه و اعتراض هیجانی و شاخص‌های این تمایز در سیره حضرت زهرا(س) گفت: تفاوت این دو را می‌توان در سه مؤلفه منشأ، هدف و روش بررسی کرد. منشأ اعتراض هیجانی، احساساتی مانند خشم و ناراحتی است، در حالی که مطالبه‌گری آگاهانه از شناخت و آگاهی نسبت به حق سرچشمه می‌گیرد.

مدیر مدرسه علمیه کوثر صفادشت افزود: هدف از اعتراض هیجانی، بیشتر تخلیه روانی و ابراز احساسات است، اما مطالبه‌گری آگاهانه با هدف اصلاح و ایجاد تغییر صورت می‌گیرد. از نظر روش نیز اعتراض هیجانی ممکن است بدون برنامه و استدلال باشد، در حالی که مطالبه‌گری آگاهانه، همانند آنچه در سیره حضرت زهرا(س) مشاهده می‌شود، مستدل، هدفمند و مبتنی بر استدلال است.

جعفری ادامه داد: بر این اساس سیره حضرت زهرا(س) نمونه‌ای برجسته از تبدیل رنج ناشی از بی‌عدالتی به مطالبه‌ای حق‌محور و آگاهانه است و نمی‌توان موضع‌گیری‌های ایشان را صرفاً واکنشی احساسی به شرایط موجود دانست.

وی درباره مهم‌ترین پیام اجتماعی و تاریخی شهادت حضرت زهرا(س) برای جامعه اسلامی اظهار کرد: مهم‌ترین پیام این واقعه ضرورت حاکمیت حق بر باطل و تداوم ایستادگی در برابر بی‌عدالتی است.

استاد حوزه گفت: شهادت حضرت زهرا(س) نشان می‌دهد که حتی در شرایطی که قدرت‌طلبی و منفعت‌جویی بر رفتار حاکمان سایه می‌افکند، نباید از اعتراض به ستم و دفاع از حقوق مشروع (مانند حق میراث یا حق مدیریت جامعه) دست کشید. ایشان الگویی هستند که نشان می‌دهند «سکوت در برابر ظلم، پذیرشِ ظلم است».

جعفری با اشاره به پیام تاریخی شهادت حضرت زهرا(س) افزود: این واقعه نقطه عطفی در تاریخ اسلام بود و در تداوم و حفظ اصالت پیام پیامبر اکرم(ص) نقش داشت. ایشان با دوری از مصلحت‌جویی یا سکوت در برابر شرایط موجود، اجازه ندادند مسیر حق از مسیر باطل جدا و حقیقت پیام نبوی فراموش شود. در واقع ایشان رگ حیاتی تداوم نهضت نبوی و پیوند میان سنت پیامبر و امامت حضرت علی (ع) بودند.

روایت شهادت حضرت زهرا(س) برای نسل جوان؛ از اشک به آگاهی

وی بیان کرد: برای اینکه شهادت حضرت زهرا(س) به درک مسئولیت اجتماعی و اخلاقی در نسل جوان منجر شود باید این روایت از الگوی «از اشک به آگاهی» استفاده کرد و به جای تمرکز صرف بر اینکه چه اتفاقی رخ داده است، به چرایی وقوع آن و موضع‌گیری‌های حضرت زهرا(س) پرداخت به عبارتی باید از «چه شد؟» به «چرا شد؟» برسیم

مدیر مدرسه علمیه کوثر صفادشت افزود: به جای تمرکز صرف بر جزئیات دردناک واقعه که ممکن است موجب فاصله گرفتن ذهنی جوانان شود، باید بر مواضع و اهداف ایشان، به‌ویژه ایستادگی در راه عدالت و حفظ کرامت انسانی، تأکید کرد. این شیوه باعث می‌شود واقعه از یک روایت تاریخی صرف به الگویی برای مبارزه در راه حق تبدیل شود.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده از زبان و ادبیات قابل فهم برای نسل جدید اظهار کرد: به جای سخنرانی یک‌طرفه، بهتر است پرسش‌هایی را با جوانان مطرح کنیم؛ برای مثال از آنان بپرسیم اگر با بی‌عدالتی در جامعه مواجه شوند، سکوت می‌کنند یا همانند حضرت زهرا(س) برای بیان حق و دفاع از عدالت موضع می‌گیرند؟ چنین پرسش‌هایی می‌تواند ذهن جوان را از یک «شنونده» به «قهرمانِ تصمیم‌گیرنده» تغییر می‌دهد.

جعفری ادامه داد: به جای آنکه صرفاً از رنج‌ها و مصائب حضرت زهرا(س) گفته شود و بگوییم ایشان «چه دردی کشیدند، به آن‌ها نشان دهید ایشان «چگونه برای تغییر دنیا ایستادند». اینگونه شهادت ایشان به یک الگوی زندگی تبدیل می‌شود، نه فقط یک خاطره تلخ.

وی یادآور شد: حضرت زهرا (س) نشان دادند که زن می‌تواند همزمان «مربی بزرگ»، «همسر همراه» و «عضو فعال جامعه» باشد. الگوبرداری از ایشان به معنای تسلیم شدن در برابر یکی از نقش‌ها نیست، بلکه یادگیری هنر اولویت‌بندی هوشمندانه است؛ یعنی در زمان نیاز به فرزند، تمام قلب و تمرکز بر او، و در زمان نیاز به مسئولیت اجتماعی، با توانمندی کامل حضور،

استاد حوزه با اشاره به شیوه مواجهه با فشارهای اقتصادی و تغییرات فرهنگی اظهار کرد: حضرت زهرا(س) الگویی از استقامت همراه با صبوری هستند. سیره ایشان به ما می‌آموزد که نباید در مواجهه با چالش‌ها دچار اضطراب فرساینده و استیصال شد بلکه باید با تکیه بر ریشه‌های ایمانی، آرامش درونی، تدبیر و شکیبایی از دشواری‌ها عبور کرد.

وی با تأکید بر اهمیت نقش تربیتی مادران در انتقال ارزش‌ها به نسل آینده گفت: در دنیای امروز که فرهنگ‌ها به‌سرعت در حال تغییر هستند، سیره حضرت زهرا(س) به ما می‌آموزد که تربیت فرزند صرفاً به تأمین نیازهای مادی محدود نمی‌شود، بلکه به معنای بنیان‌گذاری ارزش‌ها و شکل‌دهی به شخصیت او است. در این الگوی تربیتی، شخصیت‌سازی بر امکانات‌سازی مقدم است؛ یعنی باید انسانی تربیت کرد که در میان تغییرات و تحولات گوناگون، همچنان پایبند به اخلاق و اصالت‌های انسانی باقی بماند.

انتهای پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha